Άλγεβρα Α΄ Λυκείου
Απόλυτη Τιμή
Ο ορισμός, η γεωμετρική ερμηνεία ως απόσταση & οι βασικές ιδιότητες της απόλυτης τιμής. ✎
Η θεωρία με μια ματιά
① Ορισμός
Η απόλυτη τιμή «βγάζει» το πρόσημο — δίνει πάντα μη αρνητικό αποτέλεσμα:
|α| = { α, αν α ≥ 0 −α, αν α < 0
|5| = 5
|−5| = 5
|0| = 0
② Γεωμετρική Ερμηνεία
|−3| = 3
|3| = 3
Γι' αυτό η απόσταση — άρα και η απόλυτη τιμή — δεν είναι ποτέ αρνητική.
③ Βασικές Ιδιότητες
|α| ≥ 0
|α| = |−α|
|α|² = α²
√(α²) = |α|
√((−4)²)
−|α| ≤ α ≤ |α| για κάθε πραγματικό α.
|α| = 0 ⟺ α = 0.
④ Απόλυτη Τιμή & Πράξεις
|α·β| = |α|·|β|
| α / β | = |α| / |β|
Τριγωνική ανισότητα
|α + β| ≤ |α| + |β|
Ισότητα ισχύει μόνο όταν τα α, β έχουν το ίδιο πρόσημο (ή κάποιο = 0).
⑤ Απόσταση Δύο Αριθμών
d(α, β) = |α − β| = |β − α|
α = 2
β = 7
|2 − 7| = 5
Πολύ χρήσιμο: η απόσταση δύο σημείων στον άξονα είναι η απόλυτη τιμή της διαφοράς τους.
★ Λυμένο παράδειγμα ✎
Να υπολογιστεί η παράσταση: |−3| + |2 − 5| − |4|
Υπολογίζουμε κάθε απόλυτη: |−3| = 3, |2 − 5| = |−3| = 3, |4| = 4
Αντικαθιστούμε: = 3 + 3 − 4 = 2
Λύσε πρώτα ό,τι είναι μέσα στις απόλυτες, βγάλε την απόλυτη, και μετά κάνε τις πράξεις.
Εξισώσεις & Ανισώσεις με Απόλυτα
Πώς λύνουμε εξισώσεις |x| = α και ανισώσεις |x| < α, |x| > α — με τη γεωμετρική τους εικόνα. ✎
≤α
① Εξίσωση |x| = α
Διαβάζεται «ο x απέχει α από το 0». Τρεις περιπτώσεις ως προς το α:
α > 0
x = α ή x = −α (δύο λύσεις)
α = 0
x = 0 (μία λύση)
α < 0
αδύνατη (καμία λύση)
Η απόλυτη τιμή δεν γίνεται ποτέ αρνητική — γι' αυτό με α < 0 δεν υπάρχει λύση.
② Εξίσωση |f(x)| = |g(x)|
Δύο παραστάσεις έχουν ίσες απόλυτες ⟺ είναι ίσες ή αντίθετες:
|f(x)| = |g(x)| ⟺ f(x) = g(x) ή f(x) = −g(x)
π.χ. |x − 1| = |2x + 3| → x − 1 = 2x + 3 ή x − 1 = −(2x + 3)
③ Ανίσωση |x| < α (α > 0)
«Απέχει λιγότερο από α» → ένα διάστημα γύρω από το 0:
|x| < α ⟺ −α < x < α
Ανοιχτά άκρα (κενοί κύκλοι) γιατί η ανισότητα είναι γνήσια. Με ≤ → κλειστά.
④ Ανίσωση |x| > α (α > 0)
«Απέχει περισσότερο από α» → δύο ξεχωριστές ημιευθείες:
|x| > α ⟺ x < −α ή x > α
Δύο χωριστά κομμάτια ενωμένα με «ή» — όχι ένα ενιαίο διάστημα.
Να λυθεί η ανίσωση: |2x − 1| ≤ 5
Μορφή |Α| ≤ α: −5 ≤ 2x − 1 ≤ 5
+1 παντού: −4 ≤ 2x ≤ 6
: 2 παντού: −2 ≤ x ≤ 3
|Α| ≤ α → διπλή ανίσωση (ένα διάστημα)· |Α| ≥ α → «ή» (δύο κομμάτια). Μην τα μπερδεύεις!
για επανάληψη · Άλγεβρα Α΄ Λυκείου · κράτησέ το στο θρανίο σου ✦
Ασκήσεις με λύση
Τρεις ερωτήσεις από την τράπεζα, με πλήρη λύση.
›Δες τη λύση
›Δες τη λύση
›Δες τη λύση
Είστε καθηγητής;
Βάλτε αυτό το κεφάλαιο ως διαγώνισμα που διορθώνεται μόνο του, και δείτε ποιος το κατάλαβε.
Ξεκινήστε δωρεάν →