Άλγεβρα Α΄ Λυκείου

Γεωμετρική Πρόοδος

Ορισμός, κοινός λόγος, γενικός όρος & ιδιότητες της γεωμετρικής προόδου. ✎

Η θεωρία με μια ματιά

① Ορισμός

Ακολουθία όπου κάθε όρος προκύπτει από τον προηγούμενο επί έναν σταθερό αριθμό — τον κοινό λόγο q:

q = α ν+1 / α ν = σταθερό (q ≠ 0)

② Γενικός Όρος ✦ τύπος

α ν = α₁ · q ν−1

Ο γενικός όρος είναι εκθετική συνάρτηση του ν.

π.χ. 2, 6, 18, 54, … → α₁=2, q=3: α ν = 2·3 ν−1

③ Ιδιότητα Μέσου Γεωμετρικού

β² = α · γ ⟺ β = √(α · γ)

Στη γεωμετρική πρόδο αυτό γράφεται: α ν ² = α ν−1 · α ν+1 για κάθε εσωτερικό όρο.

★ Λυμένο παράδειγμα ✎

Γεωμετρική πρόδος: α₁ = 5, q = 2.

Βρες α₆: α₆ = 5 · 2⁵ = 5 · 32 = 160

Είναι ο 320 όρος της;

Για να βρεις τον αν, εκφράσε το αποτέλεσμα ως δύναμη του q — τότε βλέπεις αμέσως τον εκθέτη ν−1.

Άθροισμα & Σύγκλιση

Τύπος αθροίσματος Sν, άθροισμα άπειρης φθίνουσας γεωμετρικής & σύγκριση με αριθμητική. ✎

① Άθροισμα Sν ✦ τύπος

Άθροισμα πρώτων ν όρων — αν q ≠ 1:

S ν = α₁ (q ν − 1) / q − 1

ισοδύναμα: S ν = α₁ (1 − q ν ) / 1 − q (βολικό για q < 1)

Αν q = 1: S ν = ν · α₁ (σταθερή πρόδος, απλό άθροισμα).

② Άθροισμα Άπειρης Γεωμετρικής S∞ ✦ τύπος

S ∞ = α₁ / 1 − q

μόνο αν |q| < 1

Όταν |q|<1 οι όροι συρρικνώνονται — το άθροισμα συγκλίνει σε πεπερασμένη τιμή. Οπτικά:

½ + ¼ + ⅛ + …

1−½

③ ΑΠ vs ΓΠ — Σύγκριση

Αριθμητική

Γεωμετρική

Κοινή διαφορά ω

Κοινός λόγος q

α ν+1 −α ν = ω

α ν+1 /α ν = q

α ν = α₁+(ν−1)ω

α ν = α₁·q ν−1

Γραμμική αύξηση

Εκθετική αύξηση

Αρ. μέση: (α+β)/2

Γεωμετρική πρόδος: α₁ = 12, q = ⅓. Να βρεθεί το S∞.

Έλεγχος: |q| = ⅓ < 1 ✓ — συγκλίνει.

Πάντα έλεγχε πρώτα αν |q|<1 — αν όχι, το S∞ δεν υπάρχει και η πρόδος αποκλίνει.

για επανάληψη · Άλγεβρα Α΄ Λυκείου · κράτησέ το στο θρανίο σου ✦

Ασκήσεις με λύση

Τρεις ερωτήσεις από την τράπεζα, με πλήρη λύση.

1Easier
Σε γεωμετρική πρόοδο με a1=2a_1 = 2 και λ=3\lambda = 3, να βρείτε τον όρο a4a_4.
›Δες τη λύση
a4=a1λ3=2⋅33=2⋅27=54a_4 = a_1 \lambda^{3} = 2\cdot 3^{3} = 2\cdot 27 = 54.
2Medium
Σε γεωμετρική πρόοδο με a1=5a_1 = 5 και λ=2\lambda = 2, ποιος όρος είναι ίσος με 4040;
›Δες τη λύση
aν=5⋅2ν−1=40⇒2ν−1=8=23⇒ν−1=3⇒ν=4a_{\nu} = 5\cdot 2^{\nu - 1} = 40 \Rightarrow 2^{\nu - 1} = 8 = 2^{3} \Rightarrow \nu - 1 = 3 \Rightarrow \nu = 4. Άρα ο όρος είναι ο a4a_4.
3Harder
Καταθέτουμε 2000 € σε λογαριασμό με ετήσιο επιτόκιο 5% (ανατοκισμός στο τέλος κάθε έτους).
›Δες τη λύση
**Μέρος (α)**
_Να δείξετε ότι τα ποσά στο τέλος κάθε έτους αποτελούν γεωμετρική πρόοδο και να βρείτε τον λόγο της._
[M] Στο τέλος κάθε έτους το ποσό πολλαπλασιάζεται επί 1+0,05=1,051 + 0{,}05 = 1{,}05.
[R] Κάθε όρος προκύπτει από τον προηγούμενο επί σταθερό αριθμό — άρα γεωμετρική πρόοδος.
[A] λ=1,05\lambda = 1{,}05, με α1=2000⋅1,05=2100\alpha_1 = 2000 \cdot 1{,}05 = 2100 € (τέλος 1ου έτους).
**Απάντηση:** λ=1,05\lambda = 1{,}05
**Μέρος (β)**
_Πόσα χρήματα θα υπάρχουν στο τέλος του 4ου έτους; (Στρογγυλοποίηση στο λεπτό.)_
[M] Ποσό =2000⋅1,054= 2000 \cdot 1{,}05^4.
[M] 1,054=1,215506251{,}05^4 = 1{,}21550625.
[A] 2000⋅1,21550625=2431,0125≈2431,012000 \cdot 1{,}21550625 = 2431{,}0125 \approx 2431{,}01 €.
**Απάντηση:** 2431,012431{,}01 €

Είστε καθηγητής;

Βάλτε αυτό το κεφάλαιο ως διαγώνισμα που διορθώνεται μόνο του, και δείτε ποιος το κατάλαβε.

Ξεκινήστε δωρεάν →